Voormalig hoofdkantoor Gist-Brocades / DSM Gist

Het gebouw, door DSM’ers “Grote Kantoor” genoemd, is een rijksmonument. Het is gebouwd tussen 1905 en 1907. Bij het ontwerp van het kantoorgebouw werd de architect Schelling geassisteerd door architect Muller. De bouwstijl heet “Zum 1800” en is een variant op de Amsterdamse stijl.

De koepelvorm lijkt op die van een station, en -zo gaat het verhaal-  het ontwerp zou hier ook oorspronkelijk voor bedoeld zijn. Schelling had eigenlijk geen tijd om een kantoor te ontwerpen, maar had nog schetsen liggen voor een station in Vlissingen, wat nooit gebouwd is. Dat ontwerp is enigszins aangepast en uiteindelijk is dat het kantoor geworden.

De lampen in de koepel zijn niet origineel, maar zijn bij het 60-jarig bestaan van de onderneming (in 1930) aangeboden door het personeel. De stijl is Kubisme. Bij een eerder jubileum (in 1920, bij het 50-jarig bestaan), is het tegeltableau aangeboden dat achter de buste van Van Marken hangt, althans, het onderste deel.

Een kleurverschil geeft aan dat het tegeltableau waar de klok op hangt later is gemaakt. Net als de klok dateert het van 1950, toen beide werden geschonken bij het 80-jarig bestaan. Bij dezelfde gelegenheid is het glas-in-loodraam geschonken, dat je in het brede trappenhuis aantreft en waarin de namen van de directeuren, vanaf de  oprichting tot 1950, zijn vermeld.

De eerste verdieping is niet origineel, maar is in de jaren ‘50 aangebracht. Dat is te zien aan de (te lage) plafonds. Diverse kamers zijn via gangetjes onderling verbonden; zo konden de medewerkers bij elkaar langs gaan zonder op de galerij gezien te worden. De glas-in-lood schermen op de eerste verdieping vermelden de eerste locaties waar de NG&SF gevestigd is geweest: 

- Delft

- Delft Vrijenban: dit is de gemeente waar de NG&SF zich oorspronkelijk heeft gevestigd en wat later is geannexeerd door Delft 

- Brugge: was de 2e locatie van NG&SF, geacquireerd in 1897

- Bordeaux: was de oorspronkelijke vestigingsplaats van Calvé

- Delfshaven

- Hoy (niet goed leesbaar): hiermee wordt waarschijnlijk gedoeld op "Hollandia II, moutwijn en gist" gevestigd in Schiedam en vanaf 1922 eigendom van de NG&SF.

 

De bustes in de benedenzaal zijn van de directeuren van de fabriek. Waller staat op de vide. Verkade kreeg een geëmailleerd bord door de vrouwen van werknemers aangeboden direct na WO II, als ‘innige dank’ voor de hulp die de fabriek aan de omwonenden had verschaft (o.a. met een gaarkeuken). Zijn portret zie je in de hal.

Links en rechts in de zaal zijn de betaal- en afhaalloketten. Deze zijn echt gebruikt. Net als het luikje aan de buitenkant van de receptie, daar stond vroeger de rij van arbeiders. Daar ontvingen zij hun loon, in een envelop die zij direct moesten openmaken en controleren, vóórdat er geld uit werd gehaald om bij café ‘Altijd gezelligheid’ in het Agnetapark uit te geven. Een grappig detail zijn de asbakjes die op diverse plaatsen zijn gemonteerd. Roken op het werk was toen nog heel gewoon. Ook zijn de emaillen verwarmingsradiatoren in de zaal fraai gedecoreerd. De marmeren tegelvloer heeft een prachtig patroon maar maakt de zaal wel gehorig.

Sinds 2008 is het gebouw niet meer in gebruik. Sporadisch worden er filmopnamen gemaakt: zo zijn scènes uit Zwartboek, Sonny Boy en recentelijk Riphagen hier opgenomen.

Het Grote Kantoor is ook te bezoeken tijdens de Open Monumentendagen op zaterdag 14 en  zondag 15 september. Zie ook: https://openmonumentendagdelft.nl/monumenten/

 

 

 

 

Downloads

Wateringseweg 1, Delft
Wateringseweg 1, Delft
Monumentale ‘Grote Kantoor’ DSM in Delft - Foto Anne Reitsma
Monumentale ‘Grote Kantoor’ DSM in Delft - Foto Anne Reitsma
2019 150 Jaar Gist
Webdesign: XD designers

Reserveren voor scholen

Bekijk hieronder de beschikbare dagen.

Helaas zijn er geen dagen meer beschikbaar.

Reserveren voor scholen

Laat uw gegevens achter zodat wij de reservering kunnen bevestigen.

 plaatsen beschikbaar

Bedankt voor uw reservering!